على اصغر شميم

15

ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )

مقدمه « ايلات و عشاير ايران قرن‌ها از عوامل مهم و مؤثر تحولات سياسى و اجتماعى بوده‌اند » نظرى به گذشته حمله مغول كه از سال 614 هجرى قمرى آغاز گرديد و به سقوط دولت خوارزمشاهى و برقرارى سلطه مغول در سراسر ايران پايان يافت ، عنصر جديدى در تشكيلات طبقات ايران به وجود آورد و اين عنصر تازه كه با حفظ آداب و رسوم خويش همواره وجه امتياز خود را با طبقات شهرنشين و حتى ده‌نشين ايران محفوظ داشت ، عنصر ايلات بود . چگونگى ايلغار مغول و شرح خسارات مادى و تلفات و ضايعات انسانى و اثرات روحى و معنوى آن واقعه‌ى جانگداز كه از حوادث شگفت‌انگيز تاريخ حيات اجتماعى و سياسى ملت ماست ، از حدود بحث ما خارج است و همكاران گرامى و دانشمند نگارنده در كتاب‌هاى ديگر اين مسائل را مورد تحقيق و بحث كامل قرار داده‌اند و بر هر فرد ايرانى لازم است كه اين مقال را مورد تحقيق و بحث كامل قرار داده‌اند و بر هر فرد ايرانى لازم است كه اين مقال را به دقت مطالعه كند . اما آنچه در اين مورد تذكر آن ضرورى به نظر مىرسد و براى پيوستن سلسله‌ى تاريخ گذشته به تاريخى كه آغاز مىكنيم ، كمال لزوم را دارد ، اين است كه چگونه عنصر جديد يعنى عنصر ايلات در كار ساختمان اجتماعى و تحولات سياسى و مبارزه‌هاى طبقاتى ايران وارد شد و تا چه حد وجود اين عامل جديد در سرنوشت ملت ايران مؤثر بود و براى بيان اين مطلب ناگزير بايد به نكات زير توجه نماييم : 1 - در حال حاضر كه قرن‌ها از تاريخ حمله‌ى مغول و آغاز زندگى ايلات گذشته ، زندگانى يك ايل يا عشيره با وجود ترقيات اجتماعى كه در اصول زندگى مردم حاصل شده با آنچه كه در چند قرن پيش از اين بوده تغييرى نكرده است . امروز ايل قشقايى اصول نقل و انتقال زمستانى و تابستانى يعنى قشلاق و ييلاق را كه درست منطبق با روحيه و امتيازات خاص زندگى ساده ايلات و عشاير است كاملا رعايت مىكند و اگر بگوييم كه حتى در طرز فكر و عقايد افراد اين ايل با آنچه در چهار قرن پيش داشته تغيير محسوسى حاصل نشده است ، اغراق نگفته‌ايم . اين ركورد فكرى و اجتماعى ايلات ايران نتيجه‌ى يك سلسله مقتضيات جغرافيايى محل مسكونى آنان و خود اين ركود يكى از عوامل مؤثر در وضع اجتماعى و سياسى ملت ايران بوده و در اين كتاب نتايج و آثار اين عوامل مهم تشريح خواهد شد . منظور اين است كه در ميان طبقات اجتماعى كشور ما بعد از ايلغار مغول طبقه‌ى ممتاز جديدى تحت عنوان ايل به وجود آمد كه نه